Het groepsrisico is een maat voor de kans, dat door een ramp bij een activiteit met gevaarlijke stoffen of met een vliegtuig, een groep mensen, die niet rechtstreeks bij de activiteit betrokken is, tegelijkertijd omkomt. Deze maat is dus niet gericht op een bepaalde specifieke locatie of op een individuele persoon. Groepsrisicoberekeningen beogen maatschappelijke ontwrichting inzichtelijk te maken. Op basis van deze verkregen inzichten kan er bewuster worden omgegaan met risico's.Het groepsrisico kan toenemen door uitbreiding van risicovolle activiteiten enerzijds en door het verhogen van de personendichtheid (bijvoorbeeld door woningbouw) anderzijds.
Voor het groepsrisico zijn geen harde normen vastgelegd, alleen oriënterende waarden. In het BEVI en de Circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen zijn regels opgenomen over de verantwoording van het groepsrisico. Gemeenten en provincies moeten bij een toename van het groepsrisico vaak verantwoording afleggen over het genomen besluit. Hierbij moeten ze in ieder geval aandacht besteden aan mogelijke alternatieven en risicoreducerende maatregelen en ook de mogelijkheden voor rampenbestrijding en hulpverlening belichten. De Regionale Brandweer heeft veelal een wettelijke adviestaak.
Actuele ontwikkelingen
- Op 24 juni 2010 is in de Jaarbeurs te Utrecht het Minisymposium Groepsrisico gehouden. Klik hier voor het verslag van deze bijeenkomst.
- De provincie Noord-Brabant ontwikkelt, samen met diverse andere partijen, de Mal Groepsrisico. Dit instrument ondersteunt bestuurders, ambtenaren en functionarissen bij het nemen van verantwoorde beslissingen over de vestiging of uitbreiding van risicovolle bedrijven, ruimtelijke ontwikkelingen en het vervoer van gevaarlijke stoffen. Voor meer informatie zie www.malgroepsrisico.nl
Wet- en regelgeving
Praktijk & uitvoering
- Adviestaak brandweer RO, 2005, Provincie Noord-Brabant
- Adviestaak brandweer Wm, 2005, Provincie Noord-Brabant
- Beleidsinstrument Mal Groepsrisico, 2010, Provincie Noord-Brabant
- Brandweeradvisering in het kader van de verantwoordingsplicht groepsrisico, 2008, Adviesraad Gevaarlijke Stoffen
- Bufferzone Kampstraat, TNO-rapport, 2007, Gemeente Sittard-Geleen
- Champmethodiek, 2003, Provincie Zuid-Holland
- Eenmalige afweging groepsrisico Westerschelde, 2007, Provincie Zeeland/TNO
- EV langs transportassen - studie bouwkundige voorzieningen.pdf, 2005, Gemeente Tilburg
- Externe veiligheid in de gemeentelijke RO praktijk, 2010, provincie Groningen
- Friese handreiking verantwoording groepsrisico, 2006, Provincie Friesland
- Gezamenlijk een stapje dichterbij, 2007, Saxion Hogescholen / DHV
- Handreiking 'Verantwoorde brandweeradvisering', 2010, IPO
- Maatregelen zelfredzaamheid, 2005, Instituut Fysieke Veiligheid Nibra (NIFV)
- Nieuwe taken brandweer Noord en Middden Limburg proceduremap, 2005, Provincie Limburg
- Nieuwe taken brandweer Zuid Limburg hoofdrapport, 2005, Provincie Limburg
- Nieuwsbrieven Mal Groepsrisico, , diverse partijen
- Onderzoek fysieke en externe veiligheid havengebied wageningen, 2006, Gemeente Wageningen
- Pilotprojecten verantwoording groepsrisico, 2006, Provincie Utrecht
- Presentaties Minisymposium Groepsrisico, 2010, div.
- Rapport veiligheidsstudie spoorzone Dordrecht - Zwijndrecht, 2004, Provincie Zuid-Holland
- Risicobeleid en rampenbestrijding op weg naar meer samenhang, 2008, Adviesraad Gevaarlijke Stoffen
- Structuurvisie Extern Veiligheidsbeleid Drenthe, 2007, Steunpunt Externe Veiligheid Drenthe
- Toetsingskader Dordrecht, 2004, Provincie Zuid-Holland
- Verantwoord omgaan met groepsrisico's, 2007, Provincie Limburg
- Verantwoording groepsrisico, , Provincie Noord-Brabant
- Verantwoording groepsrisico bij ruimtelijke plannen langs buisleidingen, werkdocument, 2009, Stadsgewest Haaglanden
- verantwoording groepsrisico in de praktijk, 2009, Provincie Drenthe, Saxion Hogescholen
- Wegwijs in het BEVI, 2006, Regionale Milieudienst West-Brabant
- Werkboek verantwoording groepsrisico Overijssel, , provincie Overijssel
Voor meer praktijkvoorbeelden zie ook www.groepsrisico.nl
Achtergrondinformatie
- Beleidskader omgang met groepsrisico, 2006, Ministerie van VROM
- Berekening van groepsrisico bij LPG tankstations, 2007, RIVM
- Catalogus Bouwkundige Maatregelen Externe Veiligheid, 2010, IPO / diverse partijen
- Groepsrisico Chemie sterk afgenomen, 2006, VROM-Inspectie
- Groepsrisico op de kaart gezet, 2007, RIVM
- Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico, 2007, Ministerie van VROM
- Informatieblad Groepsrisico, 2006, Ministerie van VROM
- Kabinetsstandpunt AGS adviezen "Risicobeleid en rampenbestrijding" en "Brandweeradvisering", 2009, ministerie van VROM
- Populatiegegevens voor groepsrisicoberekeningen, 2007, RIVM
Websites
- www.groepsrisico.nl, een website ter ondersteuning van de Handreiking Verantwoordingsplicht Groepsrisico (Ministerie van VROM)
- VROM, dossier Externe Veiligheid, wat houdt groepsrisico voor gevaarlijke stoffen in?
- Mal groepsrisico
- Nieuwsbrieven Mal groepsrisico
- dossier Zelfredzaamheid NIVF
- Polulatiebestanden
Helpdesks
- www.groepsrisico.nl, voor vragen over de Handreiking Verantwoordingsplicht Groepsrisico (VROM)